In de kijker ... Afvalinzameling

Sinds de gemeentefusie staat Pajottegem voor een bijzondere uitdaging: het grondgebied wordt bediend door twee afvalintercommunales, Intradura en ILvA. Om een uniforme en efficiënte afvalinzameling te garanderen, sloegen beide organisaties de handen in elkaar. We spraken met Gunther Van Heymbeeck, operationeel directeur van Intradura, en Bart Rooms, algemeen directeur van ILvA, over deze samenwerking en de impact voor de inwoners van Pajottegem.

Dag Gunther en Bart, kunnen jullie zich even kort voorstellen? 
Gunther: Ik ben operationeel directeur bij Intradura en verantwoordelijk voor het afvalbeheer in 19 gemeenten in Vlaams-Brabant. Wij zorgen ervoor dat afval op een duurzame en efficiënte manier wordt opgehaald en verwerkt.

Bart: Ik ben sinds 2016 algemeen directeur van ILvA, de grootste afvalintercommunale in Oost-Vlaanderen. Wij zamelen afval in van zo’n 160.000 gezinnen en beheren vandaag 14 recyclageparken. Ook bij ons staat duurzaamheid en efficiëntie centraal.


Wat zijn de kernwaarden en doelstellingen van jullie intercommunale? Wat is de meerwaarde voor de Pajottegemnaar? 
Gunther: Intradura staat voor samenwerking, duurzaamheid en respect. We zetten in op een duurzaam en geïntegreerd afvalbeheer, waarbij preventie, inzameling en verwerking centraal staan. Dit levert tal van voordelen op voor de inwoners van Pajottegem, zoals efficiëntere afvalinzameling, lagere kosten door gezamenlijke inkoop en gedeelde infrastructuur en innovatieve projecten om afvalpreventie en recyclage te bevorderen.

Bart: Onze eerste doelstelling is het streven naar een afvalvrije wereld. Dat klinkt misschien ambitieus, maar sensibilisering en een circulaire aanpak zijn daarbij cruciaal. Ook zetten we in op innovatie, zodat we voortdurend kunnen blijven verbeteren.


Hoe is de samenwerking tussen jullie twee intercommunales tot stand gekomen? 
Gunther: De fusie van de 3 gemeenten bracht ons dichter bij elkaar. Het was belangrijk om snel en uniform de afvalbeheerstaken te organiseren om de continuïteit van de dienstverlening te garanderen. Daarom hebben we een duidelijke taakverdeling opgezet.

Bart: We kennen elkaar al langer als collega's in de afvalwereld en vonden het logisch om de krachten te bundelen. Twee intercommunales op één grondgebied is niet alledaags, maar samen konden we dit optimaal aanpakken. Ook zorgt deze samenwerking voor meer efficiëntie en duidelijkheid voor de inwoners.


Wat waren de grootste uitdagingen bij het combineren van beide systemen in Pajottegem? 
Gunther: Het uitwerken van een duidelijke taakverdeling en het op elkaar afstemmen van beide systemen waren een uitdaging. We moesten rekening houden met de gewoontes van inwoners en de praktische kant voor onze ophalers. Communicatie was daarbij essentieel.

Bart: Voor alle burgers dezelfde service nastreven was inderdaad een uitdaging. Alle inwoners moesten zich wat aanpassen. Bijvoorbeeld, in Galmaarden werd glas huis-aan-huis opgehaald, terwijl inwoners nu zelf hun glas naar een inzamelpunt brengen, wanneer het hen uitkomt. Als inwoner van Galmaarden kon je naar alle ILvA-recyclageparken gaan, nu niet meer, maar toch hebben ze nog de keuze tussen 3 recyclageparken dicht bij huis, maar dan uitgebaat door de gemeenten. In Gooik en Herne was het even wennen aan de containers en het wegen van afval. Toch zagen we tijdens de invoering dat de inwoners van Galmaarden, die al eventjes met dit systeem werken, uiteindelijk de grootste verdedigers van het systeem werden wanneer er kritische vragen kwamen.


Welke voordelen biedt deze samenwerking voor de inwoners? 
Bart: Het gewogen diftar-systeem zet inwoners aan om bewuster om te gaan met afval. Ze betalen nu enkel voor wat ze aanbieden. Wie goed sorteert, betaalt minder.

Gunther: Daarnaast kunnen we dankzij onze samenwerking efficiënter communiceren en inwoners beter ondersteunen in afvalpreventie en recyclage.


Welke resultaten hebben jullie al geboekt in andere gemeentes waar diftar wordt gebruikt? Leidt dit niet te ver? 
Bart: Het wegen van je afval heeft ervoor gezorgd dat onze inwoners vandaag 30% minder restafval aanbieden dan vóór de invoering van gewogen diftar. We hebben hiermee de laagste restafvalcijfers in Vlaanderen. Iets waar de inwoners trots op mogen zijn.  


Waarom werd er gekozen voor rolcontainers in Pajottegem? 
Bart: Rolcontainers zijn veiliger en ergonomischer voor de ophalers en voorkomen bovendien zwerfvuil door scheurende vuilzakken.

Gunther: Ook voor de inwoners zijn ze handig. Ze sluiten goed af, verminderen geurhinder en zijn eenvoudig in gebruik. Bovendien zorgen ze voor een nettere straatomgeving.


Zijn er plannen om ook bij Intradura met rolcontainers te werken? 
Gunther: Intradura onderzoekt voortdurend innovaties en optimalisatie in samenspraak met onze vennoten en binnen het wettelijk opgelegd kader. De invoering van rolcontainers wordt overwogen afhankelijk van de noden en het kostenplaatje van de aangesloten gemeente.


Hoe gaan jullie om met kritische feedback van inwoners?
Gunther: Open communicatie is essentieel. Daarom organiseerden we fusiecafés, zodat we in dialoog konden gaan met inwoners en hun vragen en bezorgdheden konden capteren.

Bart: We zijn via verschillende kanalen bereikbaar. We begrijpen dat veranderingen soms weerstand oproepen, maar we merken dat inwoners na verloop van tijd de voordelen zien. Ook bij toen we gewogen diftar in 15 steden en gemeenten invoerden, zagen we dat de kritiek na verloop van tijd afnam en dat mensen de voordelen erkenden. Vandaag zijn we overtuigd dat er nog weinig gezinnen zouden terugkeren naar vuilzakken.


Welke klimaatdoelstellingen streven jullie na?
Gunther: We zetten in op minder afvalverbranding en meer recyclage. We willen het restafval verminderen tot 100 kg per inwoner tegen 2030, een recyclagepercentage van 60% behalen en de CO₂-uitstoot door afvalverbranding met 25% verminderen.

Bart: Afvalpreventie moet een automatisme worden in het dagelijks leven. Bij ILvA zetten we ook in op innovatieve projecten zoals pyrolyse in Geraardsbergen, waarbij houtafval wordt omgezet in biochar om CO₂ vast te houden. Ook blijven we zoeken naar circulaire oplossingen.


Hoe ziet afvalbeheer er over tien jaar uit?
Gunther: Naast nog meer inzet op preventie, zal digitale monitoring, met slimme containers en tracking van afvalstromen, een grote rol spelen in efficiënter afvalbeheer. Hierdoor kunnen we nog gerichter werken en de afvalstromen beter opvolgen.

Bart: De nadruk zal steeds meer op circulariteit liggen. We denken verder dan afval inzamelen en verwerken. We moeten ervoor zorgen dat we een schakel zijn, een doorgeefluik van zo zuiver mogelijke nieuwe grondstoffen. Zodat herhaaldelijk hergebruik en recyclage mogelijk zijn, zonder verlies van energie. Afval verbranden moet echt de allerlaatste optie zijn.


Tot slot: wat willen jullie meegeven aan de inwoners van Pajottegem?
Gunther: Goed sorteren helpt niet alleen het milieu, maar ook je portemonnee. Kleine inspanningen maken een groot verschil!

Bart: Iedereen draagt bij aan een duurzamer afvalbeheer. En voor wie twijfelt, kan altijd bij ons terecht voor advies. Of het nu ILvA of Intradura is … samen werken we aan een afvalarme toekomst!